آموزش موسيقي به کودک

[سید نظام الدین دلفانی]

آموزش موسيقي به کودک
استفاده از سازهاي الكترونيكي در موسيقي كودك چيزي مثل مضرات استفاده كودكان شيرخواره از غذاي مركب است در حالي كه اين كودك به غذاهاي ساده نياز دارد.»
اولين قدم در ساختن موسيقي محض براي كودك اين است كه مشخص كنيم براي چه مقطعي مي‌خواهيم آهنگ بسازيم.
امروزه آموزش موسيقي کودکان بخشی از آموزش عمومی و يکی از ارکان مهم تربيتی عصر حاضر به شمار ميرود . اعتقاد بر اين است که اين نوع آموزش ميتواند بر تمامي فعاليت های کودکان و نوجوانان تاثير گذار و موجب پرورش نيروی تخيّل ، رشد شخصيت و فراهم آمدن نظم و هماهنگي در انديشه و رفتار و نيز باعث گسترش خلاقيت در آنان گردد.
تا پیش از این هر نوازنده، فرزندش را به عنوان جانشین خود، آموزش می‌داد؛ آموزشی كه به شكل شفاهی بود و تنها یك‌سری تمرین قطعات خشك برای تقویت دست و مهارت یافتن در نواختن نغمه‌ها و آهنگ‌ها، محدود می‌شد.
 با گسترش كلاس‌های آموزش موسیقی نیز همان شیوه‌های قدیمی ‌كه برای تدریس به بزرگسالان كاربرد داشت برای كودكان هم به‌كار گرفته شد.اما چندی است كه موسیقی كودك به عنوان یك علم، جهت رشد خلاقیت كودكان، مطرح می‌شود؛ علمی‌ كه هنر هم هست.
 علم یا هنری كه روان‌شناسان معتقدند، می‌تواند در یادگیری سایر علوم نیز به كودكان كمك كند؛ به شرط آن‌كه كارشناسان و صاحب‌نظران موسیقی بتوانند از این علم به‌درستی استفاده كنند. در این صورت موسیقی می‌تواند حتی در درمان بیماران، تربیت كودكان استثنایی، بالا بردن توانایی‌ها و هوش كودكان مؤثر واقع شود.یكی از كسانی كه سال‌هاست سعی دارد از موسیقی كودك برای رسیدن به اهداف دیگری غیر از نواختن صرف یك ساز استفاده كند؛ سودابه سالم است.
 او بر خلاف مربیان امروز كه بر آموزش موسیقی با تكیه بر نت تاكید دارند؛ سعی می‌كند ابتدا گوش كودك را برای شنیدن موسیقی آماده كند و پس از آن به آموزش بپردازد. اهمیت این نوع آموزش موسیقی به كودكان برای سودابه سالم تا حدی است كه ‌هرازگاهی نوازندگانی را جهت مربی‌گری موسیقی به كودكان آموزش می‌دهد.
سودابه سالم همچنین در كتاب «بخوان با من بساز با من»، الگویی را برای آموزش موسیقی بیان كرده كه با كمك آن، بچه‌ها می‌آموزند تا خارج از چارچوب‌های خشك آموزش، خلاقیت‌هایشان را با استفاده از حواسشان، نشان دهند. 
 این كتاب كه از سوی انتشارات سوره مهر منتشر شده و جلد دوم آن نیز زیر چاپ است؛ می‌تواند مورد استفاده مربیان، والدین و حتی خود كودكان قرار گیرد. یعنی كتاب شیوه‌های آموزش موسیقی به كودكان را بیان كرده و راهكارهایی پیشنهاد داده كه عمل كردن به آنها برای همه گروه‌های سنی آسان است.كتاب «بخوان با من بساز با من»، با تصاویر علی مفاخری، تصویرگر نام‌آشنای كتاب‌های كودكان جذاب‌تر شده و درك مطالب آن را آسان‌تر كرده است.
 در واقع هر صفحه از كتاب، تمریناتی هستند كه حس شنیدن را در كودك تقویت كرده و به او می‌آموزند كه حتی صدای بدنش را بشناسد. سالم در این كتاب از بچه‌ها می‌خواهد كه با استفاده از اشیای اطرافشان، سازهایی ساده بسازند.
 در این صورت كودكان اعتماد به نفس به‌دست آورده و احساس می‌كنند می‌توانند در كودكی  آثاری خلق كنند كه با آثار دیگران تفاوت دارد. چون او از خلاقیتی بهره‌مند می‌شود كه ممكن است بسیاری از موسیقی‌دانان بزرگسال حسرت آن را داشته باشند.
كودك با این روش توانایی‌هایی به‌دست می‌آورد كه برای عده‌ای جز پس از طی دوره‌های آموزشی طولانی‌مدت امكان‌پذیر نیست.
 بنابراین گرچه موسیقی كودك در مقایسه با موسیقی بزرگسالان جدی گرفته نمی‌شود؛ با تلاش مربیان موسیقی كودكان و بهره‌گیری از شیوه‌های جدید، می‌توان موسیقی كودك را پله‌های یك نردبان فرض كرد كه طی آن موسیقی‌دان را به اوج خلاقیت می‌‌رساند.